توانايی کلينيک گياه پزشکی در تشخيص مشکلات مربوط به سلامتی گياه پايه و اساس تاسيس آن می باشد .

فيکوس

فارسی اصيل : انجيل (انجيل = انجير ) اشاره به خانواده انجير

فارسی رايج : فيکوس

نام انگليسی : Rubber plant

نام علمی : Ficus elastica

نام فيکوس دربرگيرنده گونه های زيادی از گياهان خانواده "موراسه" است که در اصل زادگاهشان آسيای استوائی است ، در هوای آزاد ارتفاع آن به 30 متر می رسد ، دارای شيرابه مخصوص هستند که با زخمی شدن از پوست آنها جاری می گردد ، گياهی عمومی جهت نگهداری در منازل  جواب خوبی به شرايط آپارتمان داده است ، برگها پهن و براق و چرمی با نوک تيز و به صورت متناوب در طول ساقه می رويند ، با ريزش برگهای پير در قاعده ساقه گياه حالت بد منظر به خود می گيرند که در اين حالت می توان آن را از نزديکی سطح خاک قطع نمود تا گياه جوان گردد و از اندام هوايی به عنوان منبع تکثير استفاده نمود .

نيازها :   

o      نور : اگرچه در سايه هم می تواند خود را زنده نگهدارد ولی رشد آن مطلوب نمی باشد، از معرض نور مستقيم آفتاب در امان نگهداريد .

o      دما : حداقل درجه حرارت در زمستان 16 و حداکثر آن در تابستان 29 درجه سانتی گراد .

o      آبياری : هرگز اجازه ندهيد خاک گلدان باتلاقی گردد ، اگر در آبياری مشکوک هستيد يک روز آن را به تاخير اندازيد ، در فاصله بين 2 آبياری خاک گلدان بايد خشک شود ، با آب ولرم آبياری کنيد ، هفته ای 2 بار در تابستان و يک بار يا کمتر در زمستان کافی است .

o      رطوبت : حداقل هفته ای يکبار غبارپاشی نماييد ، با بالا رفتن درجه حرارت در تابستان غبارپاشی را بيشتر کنيد .

o      تغذيه : جهت تامين مواد غذايی گياه را با کودهای مايع يا جامد محلول در آب مخصوص گياهان زينتی هر 2 هفته يکبار طبق دستور تغذيه مصنوعی نماييد .

o      خاک مناسب : بهترين خاک ليمونی است . زهکش را بازديد کنيد .

o      تعويض گلدان : (فصل رشد در بهار و تابستان ) بخصوص اگر رشد آن سريع باشد هر سال احتياج به تعويض گلدان با يک اندازه بزرگتر دارد . در صورت عدم امکان 5-7 سانتيمتر از خاکهای سطحی گلدان را با خاک نو غنی تعويض و هر 2 هفته يکبار تغذيه مصنوعی نماييد .

o      تميز نمودن برگها : برگها را با ملايمت با پارچه پنبه ای و يا اسفنج مرطوب تميز نماييد ، ازمواد براق کننده شيميايی در هر ماه فقط يکبار استفاده نماييد .

o      تکثير : گرفتن قلمه حداقل با يک برگ در بهار  ريشه دار کردن آنها در درجه حرارت 24 تا 27 سانتی گراد خوابانيدن هوايی گياهانی که برگهای پايين خود را از دست داده اند ( در بهار ).

    نکته عمومی :

شوک وارده به گياه مريض در اثر تعويض گلدان ممکن است باعث تلف شدن آن گردد.

گلدان گياه مريض را تا بهبودی کامل تعويض نکنيد.

v   با زخمی شدن سطح ساقه شيرابه سفيد رنگی که در حقيقت شيره گياهی است از گياه خارج می گردد ، جهت جلوگيری از خروج آن سطح زخم را با وازلين آغشته نماييد .

·        خوابانيدن شاخه هوايی :

اگر گياه فيکوس شما مسن بوده و بعلت ريزش برگهای قسمت پايين تنه شکل ناخوشايندی پيدا کرده است با يک کارد تيز در زير محل اتصال برگ به تنه خراش کوچک به طول يک سانتی متر بموازات همديگر در طول ساقه ايجاد و با ماليدن مقداری شن نرم آغشته به هورمون توليد ريشه روی خراش ها آنها را با خزه و دستمال کاغذی خيس پوشانيده و با يک کيسه پلاستيکی آن را محکم ببنديد . ريشه ها پس از چند ماه ظاهر گرديده و می توانيد شاخه را از قسمت زيرين ريشه قطع نموده و در گلدان جديد کاشت نماييد .

عوارض  و در مان :

ü    برگها بد شکل ، رنگ پريده و ريز هستند : گياه احتياج به تغذيه مصنوعی دارد ، هر 2 هفته يکبار طبق دستور عمل نماييد.

ü    برگها بی رنگ شده اند : نور زياد است گياه را به محل کم نورتری منتقل نماييد.

ü    در زير برگها و روی ساقه ها لکه های برجسته قهوه ای مشاهده می گردد: عارضه مربوط به حمله حشره آفت است ، هر ماه يکبار با سم حشره کش نفوذی گياه را طبق دستور سمپاشی نماييد . با پنبه آغشته به سم نيز می توانيد لکه ها را مسموم کنيد .

ü    زخم های پنبه ای شکل سفيد در سطح برگها ظاهر می گردند: عامل آن حشره آفت است هر 14  روز يکبار تا رفع علايم با سم حشره کشی نفوذی گياه خود را طبق دستور سمپاشی نماييد ، با برس مخصوص آغشته به محلول سم نيز می توانيد زخمهای سفيد پنبه ای شکل را مسموم نماييد.

ü    برگها دارای لکه های قهوه ای هستند و به طور ناگهانی سقوط می نمايند: هوا خيلی سرد است گلدان را به محل گرمتری ببريد.

ü    لکه های زرد روی برگهاست و تار عنکبوت زير آنها مشاهده می گردد : کنه ريز قرمز عامل آن است ، هر 2 هفته يکبار با سم کنه کش طبق دستور سمپاشی نماييد . غبارپاشی در کاهش آفت موثر است .

ü    لکه های سوخته روی برگها نمايان شده است :  در آفتاب غبارپاشی نکنيد عبور نور خورشيد از قطرات آب مانند عبور نور از شيشه است ، گياه را از معرض اشعه مستقيم آفتاب در امان نگهداريد .

ü    برگها لوله شده و آويزان است  : گياه تشنه است گلدان را به مدت 15 دقيقه درون تشت پر از آب قرار دهيد ، آبياری را تنظيم کنيد .

ü    برگهای پايينی زرد شده و سقوط می نمايند : آبياری بيش از اندازه بوده است اجازه دهيد سطح خاک در فاصله بين 2  آبياری خشک شود سپس آبياری کنيد ، اين عارضه در گياهان مسن طبيعی است .

نام علمی : Papaver rhoeas

 نام فارسی : خشخاش ، شقايق وحشی ، کوکنار ، اشک لاله سی ، گل کاسه اشکنه

نام (های) انگليسی: Common poppy , Field poppy

نام خانواده : خشخاش  ) Papaveraceae )

1-    لپه ها : کوچک ، باريک ، نوک تيز ، بدون دمبرگ ، سبز مايل به آبی

2-     اولين برگ های حقيقی : بدون دندانه ، سبز مايل به آبی با کرک های کوچک ساده .

محور زير لپه : کوتاه

برگ های بعدی : دندانه ها واضح هستند ، برگهای قديمی تر دارای قسمت های فرورفته می باشند .

گياهچه های هرز مشابه : کيسه کشيش -  البته لپه ها متفاوت هستند . گونه های ديگر جنس Papaver  .

علف هرز رايج در اراضی زراعی و باير

در حال حاضر در دنيا يکی از گرايش های جديد علم حشره شناسی و کنه شناسی استفاده از اين بندپايان برای کشف جرم ، شناسايی مجرم ، پی بردن به اعتياد ، زمان مرگ يا قتل ، علت مرگ يا قتل ، مکان وقع جرم و ساير مسائلی است که در پزشکی قانونی مطرح می باشد .

به عنوان مثال نوع حشرات هر منطقه از نظر شرايط آب و هوايی و اکولوژيک با يکديگر فرق می کنند و با استفاده از بررسی حشرات مرده  چسبيده به جلوی رادياتور يک اتومبيل می توان تشخيص داد که اين اتومبيل از چه محل هايی و در چه زمان هايی عبور نموده و آيا در شرايط اکولوژيک محل يک جنايت وجود داشته است يا خير و از اين طريق فرد مظنون را غافلگير نمود  يا با بررسی DNA خون پشه هايی که در محل حضور گروگانگيرها شب و روز با آنها به سر می برده اند و احيانا از خون آنها تغذيه کرده اند و سپس تطبيق DNA موجود در خون اين پشه ها با افراد مظنون می توان به طور علمی ثابت نمود که چه کسانی گروگانگير بوده اند .

از روی سن لاروهای حشراتی که به اجساد انسانها حمله می کنند نيز می توان زمان وقوع مرگ يا قتل را دقيقا تشخيص داد و يا از روی ضريب رشدی اين حشرات می توان آلوده بودن اين اجساد به مواد مخدر و يا الکل را تشخيص داد .

در ايران شروع اين فعاليت با ارائه چند پايان نامه در دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و فعاليت تحقيقی تعداد کمی از علاقمندان در پزشکی قانونی تهران به همت اساتيدی که در زمينه حشره شناسی پزشکی تحقيق می کنند نظير آقای دکتر سياوش تير گری در حال شکل گيری می باشد .

نام علمی :Lapsana communis L.

نام فارسی : گل خورشيدی

نام (های ) انگليسی : Nipplewort , Dock-cress , Bolgan leaves

 نام خانواده : کاسنی (Asteraceae )

1-    لپه ها : تخم مرغی ، قرار گرفته روی سطح زمين .

2-    اولين برگ های حقيقی : کرک دار همراه با ظاهری نامنظم و مواج ، سبز مايل به زرد

برگ های بعدی : مشخص و برجسته ، ظاهری نامنظم ، برگهای اوليه به شکل بيساگ (روزت ) ، نزديک سطح زمين ، برگهای حقيقی به صورت منفرد (نه به صورت جفت ) ظاهر می شوند .

علف هرز يکساله که تناوبا در اراضی زراعی و عموما باغات و زمين های باير ظاهر می شوند

يکی از روشهای تغذيه حشرات ، استفاده از غذای مصنوعی است غذاهای مصنوعی متناسب با رژيم غذايی حشرات متفاوت است .

در تهيه غذای مصنوعی –  برای پرورش حشرات – بايد حتما از داروهای ضد قارچ و ضد باکتری استفاده کرد و درجه حرارت نگهداری غذا نيز کم باشد (نگهداری در يخچال ).

معمولا حشراتی که از غذاهای مصنوعی استفاده می کنند ، دچار بيماری ويروسی هسته ای می شوند ، بنابراين لازم است ظروف و تخم ها با فرمالين 10 % ضدعفونی گشته و سپس با آب مقطر شسته شوند.

در زير فرمول چند غذای مصنوعی برای پرورش بعضی از حشرات آورده شده است.

فرمول غذای مصنوعی برای پرورش مگس های مديترانه ، گيلاس و خربزه

پودر هويج                          500 گرم

مخمر آبجو خشک                40 گرم

                               اسيد کلريدريک 125 در 1000          16 ميلی ليتر       

                                  اسيد بنزوئيک 2 در 1000              400 گرم

يا

                                      مخمر آبجو خشک                    2 گرم

                                      عسل طبيعی                            3 گرم

                                           آب                                    5 ميلی ليتر

فرمول غذای مصنوعی برای پرورش لارو مگس های Hylemia Spp.

                                      آرد سوژا                            200 گرم

                                     آرد گندم                             200 گرم

                                مخمر آبجو خشک                     100 گرم

                             سيب زمينی خرد شده                   100 گرم

                                   شير خشک                             60 گرم

                                       عسل                                  40 گرم

                                       روغن                                  10 گرم

                                    کلسترول                                  2 گرم

                                  اسيد فرميک                               1 گرم

                                    آب مقطر                                325 ميلی ليتر

فرمول غذای مصنوعی برای پارازيت های سن گندم (Assolcus spp. )

                                         آگار                              100 گرم

                                         آب                               100 ميلی ليتر

                                       عسل                              100 گرم

                                        شکر                                50 گرم

فرمول غذای مصنوعی برای پروانه ذرت (Ostrinia nubilalis )

                       لوبيا قرمز خشکانيده شده                 150 گرم

                                مخمر آبجو                            16 گرم

                            اسيد اسکوربيک                         5/1  گرم

                                    آگار                                    5/6  گرم

                                    آب                                220 ميلی ليتر

             مواد جلوگيری کننده از رشد قارچ               به اندازه لازم

فرمول غذای مصنوعی برای پرورش کرم خراط ( Zeuzera pyrina )

                               غذای سويا                             36 گرم

                                  موکروز                                48 گرم

                                مخمر آبجو                            24 گرم

                                     آگار                                  24 گرم

                                   نباژين                                5/1 گرم

                               اسيد استيک 20 %                   30  ميلی ليتر

                            اسکوربات سديم 10 %                30 گرم

                           پوست درخت گلابی                      10 گرم در 70 ميلی ليتر آب

                                 آب مقطر                               570 ميلی ليتر

فارسی اصيل : زنگوله ای (اشاره به گلهای زنگ مانند و وارونه)

نام انگليسی: Spineless yucca

نام علمی : Yucca elephantipes   

مواد امتحانی و ضرايب:

1-    زبان عمومی و تخصصی- (2)

2-    ژنتيک_(3)

3-    اصول اصلاح نباتات-(3)

4-    بيوشيمی –(2)

5-    آفات و بيماري های گياهی-(2)

6-    فيزيولوژی گياهی-(2)

2-  مهندسی کشاورزی –  حشره شناسی .

مواد امتحانی و ضرايب:

1-زبان عمومی و تخصصی- (2)

2- جانور شناسی – (2)

3- حشره شناسی – (3)

4- آفات گياهی – (4)

5- اصول مبارزه و سم شناسی در آفات گياهی – (3)

3- مهندسی کشاورزی –  بيماری شناسی .

  مواد امتحانی و ضرايب:

1-زبان عمومی و تخصصی- (2)

2- گياه شناسی ( سيستماتيک ، آناتومی، فيزيولوژی ) – (2)

3- قارچ شناسی – (3)

4- بيماريهای گياهی- (4)

 ( قارچی،ويروسی،باکتريايی،نماتدهای انگل گياهی،بيماريهای فيزيولوژيک و انگلهای گلدار)   

5- اصول مبارزه و سم شناسی در آفات گياهی – (3)

به گزارش خبرگزاري كشاورزي ايران (ايانا)، مجيد توكلي عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان لرستان ضمن بيان اين مطلب گفت: بررسي‌هاي انجام‌گرفته درمورد پروانه‌هاي برگ‌خوار بلوط در استان‌هاي لرستان و كرمانشاه با همكاري متخصصان موزه تاريخي طبيعي آلمان منجر به شناسايي و معرفي مهمترين و پرجمعيت‌ترين آفت برگ‌خوار بلوط شد.
وي افزود: اين پروانه Agriopisbesch kovi GANEV198F نام دارد و براي اولين‌بار از كشور ايران گزارش مي‌شود.
وي با اشاره به اين‌كه نرهاي اين پروانه نخستين‌بار در سال 1987 از كشور بلغارستان گزارش شده است، گفت: ماده‌هاي آن تابه‌حال براي دنياي علم ناشناخته بود و براي اولين‌بار توسط پژوهشگران طي سال گذشته معرفي و توصيف شده است.
مهندس توكلي افزود: اين آفت در سال يك نسل دارد و خسارات آن مهم و اقتصادي است.
اين پژوهشگر در ادامه گفت: براساس نمونه‌برداري‌هاي انجام‌گرفته در كانون‌هاي آلودگي و ازنظر درختان آسيب‌ديده طي چند سال اخير بالغ بر 85 درصد لاروهاي جمع‌آوري شده ازنظر جمعيتي و گونه‌اي متعلق به آفت A.besch Kovi است كه به هنگام هجوم لاروها، درختان بلوط را به‌طور كامل عاري از برگ مي‌كنند.
وي با اشاره به اين‌كه اين آفت هرساله در بعضي از عرصه‌هاي جنگلي ديده مي‌شود بومي منطقه است، اظهارداشت: به دليل اين‌كه در شرايط طبيعي بالغ‌هاي اين آفت از آذرماه به بعد ظاهر مي‌شوند و ماده‌ها آن فاقد بال است كه موردتوجه و شناسايي قرار نگرفته‌اند.
مهندس توكلي در پايان افزود: لاروهاي اين آفت در دو رنگ مختلف ديده مي‌شوند و طول دوره لاروي آنها 55 تا 65 روز است و دروه شفيرگي پنج تا شش ماه محاسبه شده است.

برگرفته از وبلاگ دکتر عطامهر